Kamienie milowe rozwoju

Pierwszy rok życia

1-3 miesiąc

  • śledzenie przedmiotu po łuku 90°
  • odrywanie nosa od materaca (pierwszy miesiąc)
  • unoszenie głowy w pozycji na brzuchu
  • utrzymywanie sztywnej główki w pionie przez ok. 1 minutę (trzeci miesiąc)
  • obecność odruchów: Moro, toniczno-szyjnego i marszu automatycznego
  • wokalizacja pierwszych SAMOGŁOSEK
  • odruch chwytny bez kontroli woli (do drugiego miesiąca)
  • chwytanie zabawki włożonej w rączki (trzeci miesiąc)
  • ruchy rąk, dotyk własnego ciała i tego, co jest blisko
  • skupianie wzroku na twarzy osoby dorosłej (pierwszy miesiąc)
  • reagowanie mimiką na twarz (drugi miesiąc)
  • śledzenie wzrokiem osoby poruszającej się (drugi miesiąc)
  • uśmiech społeczny (trzeci miesiąc)
  • reagowanie na dźwięki (pierwszy miesiąc)
  • zatrzymywanie ruchów na głośny dźwięk (trzeci miesiąc)
  • wsłuchiwanie się w mowę dorosłych (trzeci miesiąc)

4-5 miesiąc

  • utrzymywanie głowy sztywno podczas noszenia na rękach

  • oglądanie zabawek podczas trzymania ich w dłoniach

  • wyciąganie rączki po przedmiot, przekładanie zabawki z rączki do rączki

  • reagowanie mimiką na mimikę drugiej osoby

  • poszukiwanie źródła dźwięku (odwracanie głowy)

  • wokalizowanie samogłosek i prymarnych spółgłosek („p”, „b”, „m”)

  • sygnalizowanie niepokoju, gdy rodzice nie zajmują się chwilę dzieckiem

  • nie przejawia już odruchów: marszu automatycznego, chwytnego, toniczno-szyjnego i Moro

  • podczas leżenie na brzuchu skupia wzrok na przedmiotach i osobach

6-7 miesiąc

  • obracanie się z pleców na brzuch i z brzucha na plecy

  • samodzielne siedzenie

  • stanie z podparciem

  • spoglądanie z przedmiotem, który spadł ze stołu

  • sięganie po przedmiot z poczuciem odległości

  • zabawa przedmiotem trzymanym w dłoni (chwytanie i manipulowanie jedną ręką)

  • prowadzenie „dialogu” z dorosłym, powtarzając sylaby otwarte („papa”, „dududu”)

  • GAWORZENIE SAMONAŚLDOWCZE („bababa”, „gagaga”, „dododo”)

  • lęk przed nieznanymi osobami, negatywne reakcje na nieobecność matki

  • brak odruchu Babińskiego

8-9 miesiąc

  • samodzielne siadanie z pozycji leżącej

  • samodzielne stanie

  • podczas stania z podparciem – stawianie pierwszych kroków

  • używanie chwytu pesetowego

  • poszukiwanie przedmiotu, który zniknął z pola widzenia

  • śledzenie ruchu zabawek wyrzucanych z łóżeczka

  • przyciąganie przedmiotu, który możną dosięgnąć zmieniając pozycję ciała

  • zaprzestanie płaczu na skutek zainteresowania się zabawką lub innym przedmiotem

  • wykorzystywanie w komunikacji GESTU WSKAZYWANIA PALCEM

  • utrzymywanie z dorosłym WSPÓLNEGO POLA UWAGI (dziecko – zabawka – rodzic)

  • prowadzenie „dialogu” z wykorzystaniem zabawki (branie – dawanie)

  • rozumienie emocjonalnych wypowiedzi domowników

  • NAŚLADOWANIE, POWTARZANIE, SAMODZIELNE WOKALIZOWANIE SYLAB

  • przyciąganie uwagi opiekunów płaczem, gaworzeniem – zachowanie intencjonalne

10-11 miesiąc

  • podnoszenie się z klęku lub raczkowania

  • chodzenie podczas prowadzenia za rączki

  • odwracanie kartek książki, oglądanie obrazków

  • poruszanie się w rytm muzyki

  • odnajdywanie ukrytych przedmiotów

  • wskazywanie palcem osób, przedmiotów, obrazków (palcem lub wzrokiem)

  • naśladowanie ruchów dorosłego (jedzenie, czesanie)

  • pokazywanie palcem szczegółów zabawek

  • rozumienie przekazów mimicznych

  • rozpoznawanie wyrazów dźwiękonaśladowczych

  • rozumienie prostych słów, głównie o zabarwieniu emocjonalnym

  • zabawa z dorosłym np. w a kuku, kosi-kosi

12 miesiąc

  • próby samodzielnego chodzenia

  • manipulacja specyficzna – kontrolowanie wzrokiem czynności wykonywanych przy użyciu narzędzi np. kredek, łyżki, grzebienia

  • pociąganie za sznurek, by przyciągnąć przedmiot

  • pokazywanie obrazków w książce

  • rozumienie poleceń popartych gestem

  • samodzielne wypowiadanie KILKU WYRAZÓW zbudowanych z sylab prymarnych np. „tata”, „mama”, „baba”

  • sprawdzanie wspólnego pola uwagi i podążanie za wzrokiem lub wskazaniem

  • inicjowanie interakcji z wieloma osobami z otoczenia

  • początki dominacji stronnej – pierwsze sygnały dominacji ręki